Przez długi czas uważany za narząd niepotrzebny, za artefakt ewolucji, wyrostek robaczkowy znalazł się w centrum zainteresowania dwa lata temu, gdy naukowcy z Duke University Medical Center stwierdzili, że może jednak odgrywać niezwykle ważną rolę w organiźmie. Postulowali oni, że ten fragment jelita ślepego jest rodzajem rezerwuaru dobroczynnych komórek, które są uwalniane do jelita w razie potrzeby, np. w przypadku infekcji.
Dziś niektórzy z tych naukowców potwierdzają swoje przypuszczenia w pierwszych badaniach wyrostka robaczkowego, których wyniki zostały opublikowane w Journal of Evolutionary Biology. Doszli oni do wniosku, że Karol Darwin mylił się: wyrostek to o wiele więcej niż ewolucyjna pozostałość. Występuje on u o wiele większej liczby różnych zwierząt i jest dużo starszym organem niż wcześniej sądzono.
Dr Parker i współpracownicy (autorzy badań) zastosowali nowoczesne podejście do biologii ewolucyjnej – kladystykę, która jest sposobem klasyfikacji opierającym się wyłącznie na pokrewieństwie – i stwierdzili, że wyrostek pojawił się juz ponad 80 mln lat temu, o wiele wcześniej, niż myślał Darwin. W historii zaszły dwie duże zmiany ewolucyjne tego narządu: u australijskich torbaczy oraz u szczurów, lemingów i innych gryzoni, niektórych naczelnych, w tym ludzi.
Darwin teoryzował, że wyrostek robaczkowy u ludzi i innych naczelnych jest pozostałością części jelita ślepego, która miała funkcję trawienną u naszych przodków. Najnowsze badania pokazały, że z tym wyjaśnieniem wiążą się dwie niejasności. Po pierwsze, kilka z żyjących gatunków, takich jak lemury czy niektóre gryzonie wciąż posiadają wyrostek połączony z dużym jelitem ślepym, mający funkcje trawienne. Ponadto, wyrostek jest o dość powszechny w naturze (wśród 70% wszystkich grup naczelnych i gryzoni można znaleźć gatunki z wyrostkami). Według Darwina występował on tylko u garstki gatunków.
Darwin nie był również świadomy, że zapalenie wyrostka robaczkowego nie jest wywołane przez źle działający wyrostek, ale przez przez nasz system odpornościowy, Ze względu na lepsze warunki, w jakich dziś żyjemy (wysoki stan higieny) nasz układ obronny niekiedy “nie ma co robić” i zwraca się przeciwko nam. Należy teraz zadać pytanie, czy jest jakiś sposób zapobiegania zapaleniu wyrostka robaczkowego. Odpowiedź może leżeć w opracowywaniu metod kontrolowanej aktywacji układu imunologicznego.
Źródło: ScienceDaily (21.08.2009)
Tags: ewolucja, narząd szczątkowy, wyrostek robaczkowy
CO DALEJ?